UZ AUTO MOTORS AVTOMOBILLARI SALONINING XORIJIY ANALOGLAR BILAN ERGONOMIK TAQQOSLASH TAHLILI: ISO/SAE MEZONLARI ASOSIDA

Abstract

O‘zbekiston avtomobil bozorida keng tarqalgan Uz Auto Motors modellarining (Cobalt, Nexia 3) ergonomik ko‘rsatkichlari xorijiy raqobatchilar bilan tizimli taqqoslanmagan. Ushbu tadqiqot ISO va SAE standartlari asosida beshta avtomobil modelining (Cobalt, Nexia 3, Hyundai Accent, Toyota Yaris, VW Polo) salonini o‘n ergonomik parametr bo‘yicha o‘lchab, 30 nafar ishtirokchi bilan so‘rovnoma orqali baholaydi. O‘zbekiston aholisining antropometrik xususiyatlari (5-P, 50-P, 95-P) ham hisobga olingan. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, Cobalt va Nexia 3 umumiy ergonomik ball jihatdan (5.63 va 5.82/10) raqiblardan (Hyundai Accent 7.37, VW Polo 7.85) 26–35% past. Eng kritik kamchiliklar: orqa o‘rindiq tizza bo‘shlig‘i SAE normidan 38 mm kam (182 vs ≥220 mm), o‘rindiq sozlash diapazoni 128 mm (≥140 mm bo‘lishi kerak), lumbar tayanch mavjud emas. O‘zbek populyatsiyasi uchun son uzunligi SAE standartidan 18 mm ortiq ekanligi aniqlandi — bu pedal masofasiga ta’sir qiladi. Maqola uch darajali yaxshilash tavsiyalarini taqdim etib, modellar yangilanganda $51–87/avtomobil xarajat bilan ergonomik sifatni sezilarli oshirish mumkinligini ko‘rsatadi.